Cây di sản là một trong 4 loài cây được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam gồm quần thể 3 cây: cây Ngô đồng đỏ cổ thụ tại dốc suối Tình, Bãi Làng, cây Đa núi cao tại phía Tây đường Quốc phòng trên sườn Đông đảo Hòn Lao, cây Kén và cây Nánh tại miếu Tổ nghề Yến, Thôn Bãi Hương.
Giá trị nhất là cây đa núi ở sườn Đông đảo Hòn Lao có tuổi đời lên tới 600 năm. Cây đa có tên khoa học Ficus altissima BL, thuộc họ dâu tằm. Cây có một thân chính và 6 thân phụ to lớn phân bố ở 3 phía Đông, Tây, Bắc của cây, trở thành hệ thống chống đỡ đẹp mắt, tạo điều kiện cho tán cây tỏa rộng.
Cây Ngô đồng thường được gọi là ngô đồng đỏ do có những cánh hoa đỏ rất ấn tượng. Ba cây ngô đồng được gắn biển di sản có tuổi đời từ 155 đến 250 năm là loài cây bản địa quý hiếm, rất ít gặp tại các địa phương khác ngoài hòn đảo miền Trung này. Cứ đến tháng 7, tháng 8, các cánh rừng ở Cù Lao Chàm lại rực lên sắc đỏ của hoa ngô đồng, tạo nên nét quyến rũ riêng cho xã đảo.
Hai cây Nánh và cây Kén đều nằm trong sân miếu Tổ nghề yến ở Bãi Hương chừng 200 năm tuổi, tán lá sum sê, che mát cả sân miếu. Cây Kén nằm ở bên phải sân miếu, có tên gọi khác là Kên, Nuốt cò ke, tên khoa học là Casearia grewiaefolia Vent.var. deglabrata Koord &Val, thuộc họ Mùng quân. Cây cao chừng 18m, chu vi cây ở vị trí 1,3m là 2,89m, tương đương với đường kính là 0,92m. Cây phân cành thấp thành 2 nhánh ở độ cao 2,2m, cành và lá non nhẵn không lông, lá đơn nguyên, mọc cách, hoa nhỏ màu xanh vàng.
Cây Nánh nằm ở bên trái sân miếu, có tên gọi khác là Mát đen, Thàn mát rủ, Thàn mát nước, tên khoa học là Millettia nigrescens Gagnep, thuộc họ Đậu Cánh bướm. Cây cao chừng 16m, chu vi cây ở vị trí 1,3m là 1,94m, tương đương với đường kính là 0,62m. Lá kép lông chim, mọc cánh, màu xanh tươi khi còn non, gân có lông ở hai mặt. Hoa ở nách lá đầu cành, dài đến hơn 15cm, màu tím nhạt.
Các cây di sản Cù Lao Chàm được xem là sự vinh danh ghi nhận những giá trị độc đáo, tiêu biểu về cảnh quan môi trường sinh thái của đảo, qua đó góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm bảo vệ môi trường, thiên nhiên, bảo tồn và phát huy tiềm năng du lịch của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An. Nếu có dịp đến Cù Lao Chàm bạn đừng quên dành thời gian tham quan các cây di sản này nhé.
